Irauli Uhinak irratsaioan Segirekin hitz egin dugu aste honetan ETAren iragarpenaren ostean sotzen den egoera aztertzeko. Segiren ustez ez da etsipenerako garaia, aukera guztiak zabalik ikusten ditu. Ezker abertzaleak bere proiektua albo batera utzi duela dio gazte antolakundeak, “minimo demokratikoei helduz, gatazkaren konponbidea delako lehentasuna”. PNVri galdegin dio bere militanteei azal diezaiela autonomia proposamenari ezetz zergatik esan dion.
mp3
Urtarrilean SEGI terrorista izendatu zuten, mobilizazio ugari izan zen epaia salatzeko
ETAk su etenaren amaiera iragarri ostean politikari ugariren ahotsak dira nagusi hedabideetan eta aurrera begirako asmo berrien inguruko usteak, asmoak eta zalantzak ageri dira. Segi gazte antolakundeko Mattin Elortzarekin hitz egin dugu egoeraren gakoak aztertzeko.
Galdera.- Zer uste du Segik, zer esan nahi du honek?
Erantzuna.- Lehenbizi guk ere aipatu nahiko genuke gizartearen gehiengoak bezala kezkaz bizi dugula iragarpen hau. Baina iragarpen honek erakusten du prozesu demokratikoak krisi egoera bat bizi duela. Hala ere, ate asko irekita daude krisi hori gainditzeko eta aukerak badirela eman nahi dugu aditzera.
G.- Baina, prozesua
amaitu egin dela diote gehienek.
E.- Guk ez dugu iritzi hori konpartitzen eta hanka sartze larria iruditzen zaigu irakurketa hori egitea. Azken batean, prozesua hasi zenean Euskal Herriak arazo politiko bat eta arazo armatu bat bizi zuela denok konpartitzen genuen. Beraz, argi genekien arazo politiko horri irtenbidea aurkitzean konpondu ahalko genukeela bi aldeok pairatzen dugun arazo armatua. Ondorioz, prozesu baten hasiera edo bukaera ETAren erantzukizuna dela esatea ez dugu konpartitzen.
G.- Baina egia da orain 14 hilabete erakundearen agiriarekin ilusioa piztu zela. Orduan ere zaila zela esaten zen baina bazirudien helburu handiak lortzeko aukerak sortzen zirela.
E.- Guk gehiago ikusten genuena zen prozesua hasi aurretik dagoeneko Euskal Herriko eragile, alderdi politiko eta sindikatu ezberdinen artean Euskal Herriaren eskubideen inguruan lan harreman bat garatzen hasia zela. Baldintza horiek izanik aukerak sortzen ziren Gobernuarekin negoziaketetan urratsak emateko, Euskal Herriari zor zaion autodeterminazio eskubidea eta lurralde zatiketaren gaindipenerako urratsak emateko. Marko demokratiko berri batetik bakoitzaren proiektu politikoa garatzeko eta normalizazio egoera batera iristeko.
Erakundearen su eten amaiera batekin ez da ulertu behar prozesuaren haustura
Baina azpimarratu nahiko nuke Erakundearen su eten amaiera batekin ez dela ulertu behar prozesuaren haustura. Azken batean, hemen erakunde armatua terroristatzat eman nahi dute etengabean, baina argi geratu da Erakunde honen existentzia herri honen eskubideak berreskuratzearen bidetik sortu dela; nahiz eta batzuek etikoki eta moralki zilegitzat ematen ez duten, arazo politikoa duen herri baten ezin zaio protagonismoa eman borroka armatua daraman erakundeari, bakoitzak autokritika egin behar du zer egin duen eta zer jarri duen mahai gainean eta hausnartu behar du aurrerantzean zer egingo duen; arazoa eskubideen urraketatik eratortzen baita.
G.- Baina egia da Erakundearen agiriak finikito
itxura ematen diola… edo hori ulertu dugu…
E.- Guk ez dugu ezer amaitutzat ematen. Guk argi duguna da erakundeak iragarri duen moduan, eta ezker abertzalean esaten ari garen moduan, momentu honetan akordio politiko bat posible dela eta posible denez gure eskura dauden bitarteko guztiak jarriko ditugula hori posible izan dadin. Aldiz, ez gaude prest bestelako iruzur bat onartu eta hori asumitzeko. Horren alde egiten badute parean izango gaituzte tinko. Baina uste dugu akordio politikoa lortzeko ezker abertzaleak bere proiektu politikoa baztertu eta herri ikuspegi batetik gatazkaren konponbiderako proposamena jarri duela mahai gainean.
Proposamenak jasotzen du Euskal Herriak mendeetan zehar pairatzen duen lurralde zatiketa gainditu eta euskal herritarrek nahi dutena erabakitzeko eskubidea izan dezatela, hor ateratzen den emaitza Gobernu espainiarrak onartzeko bere legalitatean aldaketak egiteko konpromisoa hartzera bideratuz.
Gure ustez norabide horretan oraindik bidea luzea da, ezin da pentsatu mendeetako gatazka bat urtebetean konponduko denik. Asko dago egiteko baina ez dago ezer amaituta; konpromisoa eragile politiko, sozial eta sindikalek dute. Hor lortzen den hitzarmena onartzera behartuko baiditugu espainiarrak, frantsesak eta traizioa egin diguten PNV bezalako euskal alderdiak, gehiengoaren nahia errespetatzera behartuko ditugu.
2007ko urtarrilaren 12ko borroka eguna
G.- Badira asteak esaten ari zaretela ezetz esan diotela PNVk eta PSOEk akordio politikoari. Nahiko ezkutuko kontuak izaten dira, zer gertatu da?
E.- Ezker abertzaleak proposamen bat mahaigaineratu du lurralde zatiketa gaindituz eta erabakitzeko eskubidea proposatuz. Parean ez da bestelako proposamenik izan, besterik izango balitz aztertuko genuke baina ez dute horretarako ere adorerik izan. Beraiek badakite Espainiako Konstituzioaren araberako proposamen batek ez duela gatazka konpontzen, eta PNVk badaki zatiketa mantentzen duen proposamen batek ez duela gatazka konpontzen. Orduan, ez dute proposamenik mahaigaineratu eta gureari ezetz esan diote. PNV eta PSOE saiatu dira eremu teknikora eramaten eztabaida, gainditua den indarkeriaren inguruko eztabaidari helduz. Guk autokritika bat egin ahalko genuke, behar bada, ezkutuan izan diren negoziaketa horien berri izateko beharra zuelako herriak.
PNV eta PSOE saiatu dira errepresioaren bitartez eduki politiko horiek ezkutatzen eguneroko gaiak presoen eta atxiloketen ingurukoak izaten. Horrek baldintzatu du eztabaidaren muina herritartzeko gaitasuna.
Ezker Abertzaleak bere proiektu politikoa albo batean utzi du negoziaketa politikoetan eta herriaren nahia ordezkatu du
G.- Esan duzue PSOEk eta PNVk ezetz esan diotela akordioari. Beraz, orain ezetz esan badute, zergatik esango dute geroago baietz?
E.- Ezker Abertzaleak bere proiektu politikoa albo batean utzi du negoziaketa politikoetan eta herriaren nahia ordezkatu du. Lehentasuna gatazka gainditzea delako. Ezker abertzaleak negoziaketa politiko horietan ordezkatu duena gehiengo sozialak nahi duena da. Inkestek, eta hauteskundeek ere, erakutsi dute euskal herritar gehienok nahi duguna gure erabakitzeko eskubidea errespetatzea eta lurralde zatiketa gainditzea dela. Sinesten duguna da, proposamenaren edukiak herri guztietara zabaldutakoan, herriak bere egiten dituenean eduki horiek, aktibo bat bilakatzen denean, ezingo dutela gehiengo sozialaren aurkako politikarik egin. Ezin diogu garrantzia handiegirik eman paper batean sinatzen denari, paper batean sinatzen dena ere apurtu baidaiteke, eta beraz, herria da gure garantia bakarra eta herriarekin eraiki behar dugu prozesua.
G.- Baina badirudi, negoziazioak amaitu direla. Anoetan proposatzen ziren bi negoziazio karrilak amaitu direla dirudi?
E.- Bai, hala da, baina aipatzen nuen moduan, uste dugu borrokaren bidez zabaldu zela orain hamalau hilabete sortu zen aukera, borrokaren bidez baldintzatu dugu estatua. Beraz, uste dugu borrokaren bidetik lortuko dugula baldintzatzea eta aukera berriak zabaltzea.
G.- Aurrekoetan bezala, ordea, negoziazio horietan gertatzen zenari begira izan gara herritarrok… zein zen, eta da, herritarron papera?
E.- Nik uste dut herritarrok duela pare bat urtetatik antolatzen ari garela. Badira dinamika batzuk (Milaka Bilaka edo Ahotsak) norabide horretan. Gehiengoak argi du konponbidea elkarrizketa eta akordioaren bitartez etorriko dela, azken batean, arazoa politikoa delako. Guk argi duguna iniziatiba horietan murgildu egin behar dela, gehiengoaren nahia hori bada onartu egin beharko duelako PNVk, eta baita PSOEk ere.
G.- Etsipen mezuak entzuten dira hedabideetan… dena bukatu da, lixto ez dago zer eginik… halakoak, baina baikor nabari zaituztet…
E.- Guk pentsatzen dugulako, azken batean, inori itxaron gabe gure eskubideak direnak gure egin behar ditugula. Horretan dihardugu eta horretan jarraitu behar dugu. Guk bestelako herri eredua nahi dugu, herri askea nahi dugu eta urratsak ematen jarraitu behar dugu norabide horretan. Adibidez, ikastolek garrantzia handia izan zuten bere garaian; horrekin alternatiba eraikitzeaz gain zapalkuntza agerian utzi zen eta egungo sistemak baliogabetzea eragiten zuen eta horrek ideologikoki izugarrizko aurrera pausua suposatu zuen.
Norabide berean, gazte mugimenduari dagokionean, lan asko egiten da gaztetxeetatik edo komunikazio proiektu propioak eraikitzen, kultur eremuan ere badira iniziatibak? hori da bidea, egungo sistemaren topeak agerian utzi eta nahi dugun herri eredu hori gaurdanik eraikitzen hastea. Nik uste horrek izan behar duela bidea eta horretan egin beharko genuke indar.
G.- PNV, PNV eta PNV. Ezker abertzaleko antolakunde guztietatik haserre bizia nabari da Imazen alderdiarekiko?
E.- Bai, eta baita ezker abertzalea gainditzen duten eremu sozialetan ere, horietan ere PNVrekin nazkatuta dira eta hori hauteskundeetan ere argi ikusi da. Azken batean, PNV egin duen apustu estatalista pairatzen ari da orain. Zabaldu den aukera historiko honetan PNVk muzin egin dio, PSOErekin elkarlanean aritu da etengabean, eta ez du lotsarik izan Josu Jonek PPrekin ere joateko prest dagoela adieraziz.
Agerikoa da PNVk bi korronte dituela, ikusten dugu posible dela hor ere jende zintzoa izatea, baina agerikoa da ere beste batzuk euren poltsikoari eta diruari soilik begiratzen diotela. Adibidez AHTarekin, superportuarekin, erraustegiekin… kapitalismoaren aldeko hautu garbia egiten ari dira. Guk ez diogu inola ere utziko PNVri trantsizioan egin zuen moduan iruzurraren bidetik joaten.
Polizia Autonomikoak gazteriaren eskubideen defentsan Donostian egindako manifestazioa desegin zuen [2007-02-10]
Baina, gazte mugimenduan egunerokoan zipayismo politikoa
deitzen diogun horretan ongi hezituak izan gara tamalez. Kapitalismo horren aurka gauden gazte ezberdinok, bestelako eredu sozialista baten aldeko hautua egiten ari garenean gaztetxeetan edo beste mila esparrutan errepresioa da eguneroko ogia. Bai manifestazioetan, kartelak jartzerakoan isunak, jipoiak, gaztetxeen desalojoak eta abar. PNVk gazte eremuan ez du ezer ordezkatzen eta gazte mugimenduari dagokionean bere eragina hutsaren hurrena da.
PNV ez da gai izango duk mahai gainean proposatu dugunari ezetz esan diola jendaurrean aitortzeko
G.- Agian aurpegi okerrena erakusten dio gazteriari baina, lehengora bueltatuz, mahaiean proposamenari ezetz esango zion baina jendartearen aurrean alderdi abertzalea izaten jarraitzen du. Nola sinetsi genezake noizbait PNVk estatuari aurre egingo diola erabakitze eskubidearen alde?
E.- PNV ez da gai izango duk mahai gainean proposatu dugunari ezetz esan diola aitortzeko. Ez da gai lau herrialdeak batuko dituen proposamenari jendaurrean ezetz esateko. PNVri espazio politikoa amaitu zaio. Guk galdegingo genioke ia prest dagoen PNV bere oinarri sozialarengana, PNVko militanteengana joateko eta azaltzeko ezker abertzaleak mahaigainean jarri duen proposamenari ezetz zergatik esan dion. Proposamena ezagutarazten dugunean herrietan, PNVko militanteek, eta bizkarzainekin dabiltzan PSOEko askok ere, ikusten dutenean euren bizitzak baldintzatua jarraitzen duela eta konpondu ahal zela, eta konponbideari euren ordezkariek uko egin diotela aukera horri… nik uste orduan arazo larria izango dutela bai gizartean, baina baita euren alderdietan bertan ere.
G.- Eta PSOE? Zapatero? Talantearen gizona zen, baina faxista deitu dio Erakundeak azken agirian, berari ez bada berak gidatzen duen Gobernuari…
E.- Denek bagenuen espektatiba bat, bere burua proiektatu zuen Espainiara bakea eramango zuen gizon gisa. Baina hilabete hauetako bilakaera aztertuz gero ez dugu inolako aldaketarik ikusi aurreko Gobernuko presidenteekin alderatu ostean, azken batean torturak, atxiloketak, legez kanporatzeak, auzitegi nazionalera joan-etorriak? Hori guztia ez da ulertzekoa konponbide prozesu batean. Guk uste dugu horrenbeste erabiltzen duten PPren izu horrek ez duela jada balio Euskal Herrian. Egin zezaketen guztia egin dute, ez dakit zer gehiago egin ahalko luketen… ez bada laurogeigarren hamarkadan sortu zituzten talde paramilitarrak eratzea.
Aukerak zabalik jarraitzen du estatuaren berregituraketa hori oraindik eginbehar bat delako eurentzat
G.- Beraz, zertarako sartu da PSOE halako prozesu batera?
E.- Guk uste duguna da Espainia Estatu gisa krisi egoera batean dagoela, arazoa ez dela Zapaterorena edo PSOErena, horiek estatuaren ordezkariak besterik ez dira, azken batean. Estatuak duen krisiari aurre egiteko barne egituraketa aldatzeko premia du eta aldaketa horretan dagoeneko Katalunian eta Andaluzian urrats batzuk eman ditu, eta orain Euskal Herrian ere lurralde zatiketa mantenduz eta erabakitzeko eskubidea ukatuz prozesu hori itxi nahi du. Baina hor sortzen da prozesu baterako aukera Euskal Herriarentzat, egin nahi duen estatu egitura hori amaitzeko gatazka politiko eta armatu honekin amaitu beharra dauka. Guk uste dugu aukera zabaldu zela norabide horretan eta aukera horrek zabalik jarraitzen duela estatuaren berregituraketa hori oraindik eginbehar bat delako eurentzat.
Negoziazio politikoak hasi zirenean ezker abertzalea ahultzeko sineskerietan ere baziren, agian, baina edozein dela egoera ere ezker abertzaleak tinko jarraitzen du. PNVrekin elkarlanean hirugarren bide bat ireki nahi izan dute, ezker abertzalea baztertuz. Uste dugu oso kalkulatua izan dela ANV-EAE hainbat herritan legez aurkeztu ahal izatea eta beste batzutan ez, prozesu demokratikoa baldintzatzeko asmoz egin dutela hori, prozesu estatalista bat garatzeko eta ez euskal herritarron eskubideetan oinarritutakoa.
Txinaurri lan horretan dihardugu herrietan eta hori ez da eteten errepresioarekin, hori geldiezina da
G.- Irakurketa errealistak
egiten dituztenek diote hau bezalako porrotak
gainditzeko gai ez dela ezker abertzalea; baina ez dakit, behin eta berriz esan arren ez da betetzen?
E.- Ba begira, berriki G-8aren aurkako protestetan izan gara beste eragile eta alderdi independentistekin batera Alemanian eta han jaso genuen ETAren iragarpenaren berri. Han denek aipatzen ziguten ia erotuak ginen, horrelako baldintzetan aurrera segitzerik bagenuen? eta guk han esaten genien moduan, hemen ere esan dezakegu, borrokaren balio hori ezker abertzaleak ez duela inoiz galduko.
Bilboko La Esperanza pilotalekuan itxialdia egin zuten Jarrai, Haika eta Segiko auzipetuek; espetxera eraman zituzten hortik
Aspaldi ondorioztatu genuen antolatuz eta borrokatuz baldintzatu egiten genituela etsaiak eta horrek gure eskubideak lortzeko aukerak eskaintzen zizkigula. Txinaurri lan horretan dihardugu herrietan eta hori ez da eteten errepresioarekin, hori geldiezina da, nik uste hori Euskal Herrian odolean daramagula. Nahiz eta errepresioaren gordina bizi sentimendu kolektibo hori ezin da baldintzatu.
G.- Batzutan badirudi gazte mugimenduaren lana eta prozesu demokratikoa bezalako izenburu potoloa duten eremuak elkarrengandik urrun daudela… zuek ezetz diozue.
E.- Ez dira batere urrun. Lehen galdera bati erantzuterakoan, aipatzen zenidan herritarrok zer egin behar genuen, zein espazio geratzen zitzaigun. Nik uste dut gazte mugimenduan eredugarriak izan gaitezkeela euskal jendartearentzat. Hor garatzen ari garen hainbat proiektuk erakusten dute zapalkuntza zenbaterainokoa den, eta erakusten da ere bestelako Euskal Herria eraikitzea posible dela. Askotan sinestarazten saiatzen dira Euskal Herri independenteak ez lukela behar adinako gaitasunik egoera horri aurre egiteko eta halakoak. Baina esan behar dugu zapalkuntza egoera batean hainbat proiektu garatu dituela herri honek, beraz pentsatu egoera normalizatu batean zer egiteko gai izango ginatekeen.
Nik uste dut horregatik direla beldur, horregatik ez dute onartzen ezker abertzaleak termino demokratikoetan aurkeztu duen proposamena, aukera berdintasunean independentziari ate bat irekiko geniokela badakitelako; eta hain utopiko bihurtzen saiatzen diren pertsona horiei erakutsi ahalko genieke Euskal Herri independiente eta sozialista inoiz baino hurbilago dugula.
Akordioa termino demokratikoetan egiten bada akordioa posible da, eta orain indarkeriaren eztabaidan sartzen ari dira aukera horri bidea itxiz
G.- Iruditzen zait, elkarrizketa hau orain bi aste egin bagenu antzekoak izango zirela erantzunak, alegia, ez dela horrenbeste aldatzen egoera?
E.- Ba arrazoi duzu. Komunikabideek momentu batean ere, komertzioak bezala, saltegiak dirudite. Orain ETAk egindako iragarpenarekin mundua bukatu dela dirudi. Nik uste nahitara egiten dutela gizarteari atsekabea sorrarazi nahiean, baina errealitatea bestelakoa da.
Baliatu nahiko nuke kritika bat egiteko alderdi abertzale orori, eta gainontzekoei ere. Eurak dira etengabean ETA marginatu egin behar dela diotenak, eta eurak dira lehenak ETAri hainbesteko garrantzia ematen diotenak. Nik uste dut hor hanka sartze larri bat egiten ari direla, hemen arazo politiko bat baldin badago horri egin behar zaio aurre, horretarako mahai bat eratu beharko da, elkarrizketarako bideak zabaldu beharko dira, akordioa termino demokratikoetan egiten bada akordioa posible da, eta orain indarkeriaren eztabaidan sartzen ari dira aukera horri bidea itxiz. Espainiako Estatua horretaz baliatzen ari da etengabean.
G.- Beraz, Segik zer egingo du aurrerantzean?
E.- Udarara begira, hedabideek eta alderdi politikoek egiten duten manipulazioari aurre egin asmoz errealitatea zer den azaltzea da gure helburua, 14 hilabetean gertatutakoa azalduz. Aurrerago begira, baikor gaude eta uste dugunez elkarrizketaren bidez akordioa lortu daitekeela termino demokratikoetan, gu prest gaude horretarako eta horren alde lanean jarraitzeko konpromisoa dugu. Ezker Abertzaleak PNVri eta PSOEri egin dioten proposamena herrira jaitsi behar dugu, badakigulako jendearen gehiengoak bat egin duela horrekin eta PNVko eta PSOEko agintariek ezingo diotela aurre egin horri. Beraz, aukerak irekiko direla berriz negoziazioari heltzeko.
Denei dei egiten diegu borrokatzen jarraitzeko, borrokaren bidez soilik ireki ahalko baiditugu aukera berriak.
Berretsi nahiko nuke euskal herritar guztiek alboratu dezatela etsipen joera eta argi ikus dezagula gure eskubideak eskuratzeko une aproposenean gaudela. Euskal Herria ofentsiban dago, nahi izan ezkero hirugarren bide horri heldu, amore eman eta iruzurra onartuz sinatu ahalko genuke akordio bat, baina helburua ez da hori, helburua gure eskubideak eskuratzea da. Posible da, gehiengoaren nahiarekin konektatzen duen proposamena zehaztua dagoelako, eta posible izanik, guztion ardura da borrokan jarraitzea. Haiei esango diegu, gurea dena eta Euskal Herria nazio gisa aitortzen ez duten bitartean, eta herritarrek nahi dutena erabakitzeko aukera ez duten bitartean jai izango dutela gurekin eta parean izango gaituztela.